VI
Ngày 24/6/2026, Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) có Công văn số 1172/KCB-QLHN trả lời Hiệp hội Bệnh viện tư nhân Việt Nam về việc sử dụng chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản khi đề nghị điều chỉnh giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh.
Nội dung Công văn 1172/KCB-QLHN có ý nghĩa đáng chú ý đối với các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và người hành nghề đang sử dụng hoặc dự kiến sử dụng chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản để đề nghị bổ sung phạm vi hành nghề.
Có thể khái quát hướng dẫn của Cục Quản lý Khám, chữa bệnh theo từng trường hợp như sau:
| Trường hợp | Hướng dẫn |
|---|---|
| Khóa đào tạo bắt đầu trước ngày 01/01/2024 | Chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản không phải căn cứ để làm thủ tục điều chỉnh giấy phép hành nghề nhằm bổ sung phạm vi hành nghề. |
| Khóa đào tạo bắt đầu từ ngày 01/01/2024 đến trước ngày 01/01/2027 | Trong giai đoạn chuyển tiếp, chứng chỉ đáp ứng điều kiện tại khoản 2 Điều 128 và khoản 6 Điều 128 Nghị định 96/2023/NĐ-CP được xem là căn cứ, thành phần hồ sơ đề nghị điều chỉnh. Hồ sơ phải được nộp trong giai đoạn chuyển tiếp. |
| Hồ sơ nộp từ ngày 01/01/2027 | Theo Công văn 1172/KCB-QLHN, chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản không còn là căn cứ để thực hiện thủ tục điều chỉnh phạm vi hành nghề; việc điều chỉnh thực hiện theo Điều 20 Nghị định 96/2023/NĐ-CP. |
1. Chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản bắt đầu trước ngày 01/01/2024 có được sử dụng để bổ sung phạm vi hành nghề?
Đây là vấn đề được nhiều người hành nghề quan tâm, đặc biệt đối với những người đã hoàn thành các khóa đào tạo chuyên khoa cơ bản trước thời điểm Nghị định 96/2023/NĐ-CP có hiệu lực.
Theo Công văn 1172/KCB-QLHN, đối với các khóa đào tạo có thời gian bắt đầu trước ngày 01/01/2024, chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản không phải là căn cứ để thực hiện thủ tục điều chỉnh giấy phép hành nghề nhằm bổ sung phạm vi hành nghề.
Công văn kết luận:
“Căn cứ theo hướng dẫn nêu trên, các chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản có thời gian bắt đầu đào tạo trước ngày 01/01/2024 không phải là căn cứ để có thể thực hiện thủ tục hành chính điều chỉnh giấy phép hành nghề để bổ sung phạm vi hành nghề khám bệnh, chữa bệnh.”
Như vậy, cần phân biệt giữa giá trị của chứng chỉ đào tạo và việc chứng chỉ có được sử dụng làm căn cứ để điều chỉnh giấy phép hành nghề hay không.
Theo nội dung được trích trong Công văn 1172/KCB-QLHN:
“2. Các chứng nhận, chứng chỉ đào tạo được sử dụng để bổ sung phạm vi hoạt động chuyên môn theo hướng dẫn tại mục 2 Công văn số 787/BYT-KCB ngày 02 tháng 02 năm 2021 của Bộ Y tế là: chứng chỉ định hướng chuyên khoa được tuyển sinh trước ngày 09 tháng 7 năm 2019 với thời gian từ 6 tháng trở lên tùy theo từng chuyên khoa (không áp dụng đối với các khóa đào tạo được thực hiện theo quy định của Thông tư số 22/2013/TT-BYT ngày 09 tháng 8 năm 2013 của Bộ trưởng Bộ Y tế về hướng dẫn việc đào tạo liên tục cho cán bộ y tế đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 26/2020/TT-BYT).”
Từ hướng dẫn này, có thể hiểu rằng không phải mọi chứng chỉ đào tạo chuyên khoa được cấp trước năm 2024 đều đương nhiên được sử dụng để bổ sung phạm vi hành nghề. Đối với chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản có thời gian bắt đầu đào tạo trước ngày 01/01/2024, Công văn 1172/KCB-QLHN xác định đây không phải là căn cứ để thực hiện thủ tục điều chỉnh giấy phép hành nghề nhằm bổ sung phạm vi hành nghề.
2. Chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản trong giai đoạn chuyển tiếp có được chấp nhận?
Một nội dung đáng chú ý khác của Công văn 1172/KCB-QLHN là quy định về giai đoạn chuyển tiếp từ ngày 01/01/2024 đến trước ngày 01/01/2027.
Trong thời gian này, chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản vẫn có thể được sử dụng làm căn cứ, thành phần hồ sơ để đề nghị điều chỉnh giấy phép hành nghề, nhưng phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện được quy định tại Nghị định 96/2023/NĐ-CP.
Công văn hướng dẫn:
“Trong giai đoạn chuyển tiếp từ ngày 01/01/2024 đến trước ngày 01/01/2027 (tính theo thời gian nộp hồ sơ thực hiện thủ tục điều chỉnh giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh), các chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản đáp ứng điều kiện quy định tại khoản 2 và khoản 6 Điều 128 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP được coi là căn cứ, thành phần hồ sơ để thực hiện thủ tục hành chính cấp điều chỉnh giấy phép hành nghề khi bổ sung phạm vi hành nghề khám bệnh, chữa bệnh căn cứ theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 136 Nghị định số 96/2023/NĐ-CP.”
Như vậy, giai đoạn chuyển tiếp được xác định theo thời gian nộp hồ sơ, chứ không chỉ căn cứ vào thời điểm người hành nghề hoàn thành khóa đào tạo.
Điều kiện đối với chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản
Khoản 2 Điều 128 Nghị định 96/2023/NĐ-CP quy định:
“2. Yêu cầu đối với chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản do cơ sở đào tạo trong nước cấp:
a) Được cấp bởi cơ sở đào tạo đã có tối thiểu 01 khóa đào tạo cấp văn bằng chuyên khoa tương ứng đã tốt nghiệp hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là cơ sở đào tạo thực hành đáp ứng quy định tại khoản 2 Điều 10 Nghị định số 111/2017/NĐ-CP ngày 05 tháng 10 năm 2017 của Chính phủ quy định về tổ chức đào tạo thực hành trong đào tạo khối ngành sức khỏe (sau đây viết tắt là Nghị định số 111/2017/NĐ-CP), đang tổ chức đào tạo thực hành ngành hoặc chuyên ngành trình độ chuyên khoa tương ứng với nội dung đào tạo cấp chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản;
b) Chương trình và tài liệu đào tạo chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản do cơ sở đào tạo xây dựng, thẩm định và ban hành hoặc sử dụng của cơ sở đào tạo khác khi được cơ sở đó đồng ý bằng văn bản; nội dung chương trình, khối lượng học tập, giảng viên phù hợp với chương trình đào tạo cấp văn bằng chuyên khoa của ngành hoặc chuyên ngành tương ứng và có tính liên thông với chương trình đào tạo trình độ chuyên khoa;
c) Thời gian đào tạo tối thiểu 09 tháng.”
Bên cạnh các điều kiện nêu trên, khoản 6 Điều 128 quy định:
“6. Việc đào tạo văn bằng, chứng chỉ quy định tại khoản 1, 2, 3 Điều này phải được cơ sở đào tạo công bố công khai trên trang thông tin điện tử của cơ sở đào tạo.”
Như vậy, trong giai đoạn chuyển tiếp, việc có một chứng chỉ mang tên “chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản” là chưa đủ. Chứng chỉ phải đáp ứng các điều kiện về cơ sở đào tạo, chương trình và tài liệu đào tạo, thời gian đào tạo, đồng thời việc đào tạo phải được công bố công khai trên trang thông tin điện tử của cơ sở đào tạo theo quy định.
3. Thành phần hồ sơ sử dụng chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản
Điểm c khoản 1 Điều 136 Nghị định 96/2023/NĐ-CP, được Công văn 1172/KCB-QLHN viện dẫn, quy định:
“c) Bản sao hợp lệ của một trong các giấy tờ sau (không áp dụng đối với trường hợp các giấy tờ này đã được kết nối, chia sẻ trên Hệ thống thông tin về quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh hoặc cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế):
Văn bằng đào tạo theo quy định tại điểm b, c, d, đ hoặc e khoản 1 Điều 127 Nghị định này;
Chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản theo quy định tại khoản 2 Điều 128 Nghị định này.”
Quy định này là cơ sở để Cục Quản lý Khám, chữa bệnh xác định chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản đáp ứng điều kiện trong giai đoạn chuyển tiếp có thể trở thành căn cứ, thành phần hồ sơ khi đề nghị điều chỉnh giấy phép hành nghề để bổ sung phạm vi hành nghề.
Tuy nhiên, tùy từng trường hợp cụ thể, hồ sơ điều chỉnh giấy phép hành nghề còn có thể liên quan đến các yêu cầu khác, trong đó có yêu cầu về thực hành chuyên khoa tương ứng.
Do đó, người hành nghề không nên chỉ căn cứ vào việc mình có chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản mà kết luận chắc chắn rằng hồ sơ sẽ được chấp thuận. Cần đối chiếu đồng thời các điều kiện về chứng chỉ, quá trình đào tạo, thực hành và các giấy tờ khác trong hồ sơ đề nghị điều chỉnh.
4. Từ ngày 01/01/2027, chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản có còn được sử dụng?
Đây là mốc thời gian đặc biệt quan trọng.
Theo Công văn 1172/KCB-QLHN, kể từ ngày 01/01/2027, chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản sẽ không còn là căn cứ để cấp điều chỉnh giấy phép hành nghề theo cơ chế chuyển tiếp nêu trên.
Công văn nêu rõ:
“Trong giai đoạn từ ngày 01/01/2027 trở đi (tính theo thời gian nộp hồ sơ thực hiện thủ tục điều chỉnh giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh) chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản không còn là căn cứ để cấp điều chỉnh giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh, căn cứ theo quy định tại Điều 20 của Nghị định số 96/2023/NĐ-CP.”
Như vậy, ngày nộp hồ sơ có ý nghĩa rất quan trọng đối với những trường hợp đang muốn sử dụng chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản theo cơ chế chuyển tiếp.
Nếu hồ sơ thuộc trường hợp được phép sử dụng chứng chỉ nhưng đến ngày 01/01/2027 mới nộp thì người hành nghề không còn được áp dụng cơ chế chuyển tiếp này.
5. Kết luận
Từ các quy định và hướng dẫn nêu trên, có thể rút ra ba mốc chính:
Thứ nhất, đối với chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản có thời gian bắt đầu đào tạo trước ngày 01/01/2024, Công văn 1172/KCB-QLHN xác định chứng chỉ này không phải là căn cứ để thực hiện thủ tục điều chỉnh giấy phép hành nghề nhằm bổ sung phạm vi hành nghề.
Thứ hai, đối với khóa đào tạo bắt đầu từ ngày 01/01/2024 đến trước ngày 01/01/2027, chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản có thể được sử dụng trong giai đoạn chuyển tiếp nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện tại khoản 2 và khoản 6 Điều 128 Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Đặc biệt, hồ sơ đề nghị điều chỉnh phải được nộp trước ngày 01/01/2027.
Thứ ba, kể từ ngày 01/01/2027, chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản không còn là căn cứ để cấp điều chỉnh giấy phép hành nghề; việc bổ sung phạm vi hành nghề thực hiện theo Điều 20 Nghị định 96/2023/NĐ-CP.
Do đó, đối với những người đang có chứng chỉ đào tạo chuyên khoa cơ bản và có nhu cầu sử dụng chứng chỉ để bổ sung phạm vi hành nghề, cần kiểm tra ngay thời điểm bắt đầu khóa đào tạo, điều kiện của cơ sở đào tạo, chương trình và thời gian đào tạo, cũng như thời điểm dự kiến nộp hồ sơ.
Đặc biệt, đối với các trường hợp thuộc giai đoạn chuyển tiếp, việc chậm nộp hồ sơ qua ngày 01/01/2027 có thể dẫn đến việc chứng chỉ không còn được sử dụng làm căn cứ theo cơ chế chuyển tiếp được hướng dẫn tại Công văn 1172/KCB-QLHN.
