Danh mục:

GIẤY KHÁM SỨC KHỎE GIẢ – “LÁCH” HỒ SƠ HAY ĐANG TỰ ĐẨY MÌNH VÀO RỦI RO HÌNH SỰ?

Trong quá trình hoàn thiện hồ sơ xin việc, xin cấp chứng chỉ hành nghề, tham gia tuyển dụng hoặc thực hiện một số thủ tục hành chính, không ít cá nhân lựa chọn mua giấy khám sức khỏe giả trên mạng để tiết kiệm thời gian và chi phí. Chỉ với một khoản tiền nhỏ, người mua có thể nhận được giấy khám sức khỏe có đầy đủ thông tin, chữ ký, con dấu và thậm chí được “hoàn thiện” theo yêu cầu.

Nhiều người cho rằng đây chỉ là hành vi làm cho hồ sơ không hợp lệ và cùng lắm là bị cơ quan, tổ chức tiếp nhận hồ sơ từ chối hoặc yêu cầu bổ sung lại giấy tờ. Tuy nhiên, cách hiểu này có thể dẫn đến những rủi ro pháp lý nghiêm trọng.

Về bản chất, giấy khám sức khỏe là tài liệu được cấp bởi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền trên cơ sở kết quả khám thực tế. Do đó, việc làm giả, mua bán hoặc sử dụng giấy khám sức khỏe giả, đặc biệt khi người sử dụng biết rõ tài liệu là giả nhưng vẫn sử dụng để thực hiện một hành vi trái pháp luật, có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự tùy thuộc vào tính chất, mục đích và hành vi cụ thể.

  1. CĂN CỨ PHÁP LÝ

Việc xác định trách nhiệm pháp lý đối với hành vi làm giả hoặc sử dụng giấy khám sức khỏe giả được xem xét trên cơ sở các quy định pháp luật có liên quan, trong đó đáng chú ý:

  • Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, được sửa đổi, bổ sung và hiện được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 135/VBHN-VPQH năm 2025.
  • Nghị định 117/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, trong đó có các quy định liên quan đến vi phạm về khám sức khỏe.
  • Các quy định pháp luật chuyên ngành về khám sức khỏe, trình tự khám và cấp giấy khám sức khỏe, làm cơ sở xác định tính hợp pháp của giấy khám sức khỏe được cấp.

  1. XỬ PHẠT HÀNH CHÍNH

Pháp luật về y tế yêu cầu việc khám và cấp giấy khám sức khỏe phải được thực hiện đúng trình tự, nội dung, điều kiện và thẩm quyền. Việc cấp giấy khám sức khỏe không đúng quy định có thể bị xử lý vi phạm hành chính.

Theo Điều 46 Nghị định 117/2020/NĐ-CP, một số hành vi vi phạm quy định về khám sức khỏe có thể bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng, tùy thuộc vào hành vi vi phạm cụ thể.

Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa hành vi vi phạm quy định về khám và cấp giấy khám sức khỏe với hành vi làm giả hoặc sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.

Trong trường hợp giấy khám sức khỏe được làm giả hoàn toàn hoặc bị giả mạo về nội dung, chữ ký, con dấu của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và được người sử dụng biết rõ là giả nhưng vẫn sử dụng để thực hiện một thủ tục hoặc hành vi trái pháp luật, vấn đề không còn đơn thuần dừng lại ở việc hồ sơ có được tiếp nhận hay không mà có thể phát sinh trách nhiệm hình sự.

  1. TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ

Căn cứ Điều 341 Bộ luật Hình sự, người làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức; hoặc sử dụng con dấu, tài liệu, giấy tờ giả để thực hiện hành vi trái pháp luật, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.

Theo đó, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 02 năm.

Trường hợp hành vi có các tình tiết định khung tăng nặng theo quy định của pháp luật, mức hình phạt có thể nghiêm khắc hơn, với mức phạt tù cao nhất lên đến 07 năm. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị áp dụng hình phạt tiền bổ sung theo quy định.

Việc một người không trực tiếp làm giả giấy khám sức khỏe mà chỉ mua và sử dụng không đồng nghĩa với việc đương nhiên được loại trừ trách nhiệm hình sự. Khi xem xét vụ việc, cơ quan có thẩm quyền sẽ đánh giá toàn diện các yếu tố như: người sử dụng có biết giấy tờ là giả hay không, giấy tờ được sử dụng vào mục đích gì, cách thức sử dụng như thế nào và hành vi đó có nhằm thực hiện một hành vi trái pháp luật hay không.

  1. MUA GIẤY KHÁM SỨC KHỎE GIẢ CÓ PHẢI LÀ “KHÔNG LIÊN QUAN”?

Một quan niệm khá phổ biến là: “Tôi không làm giả, tôi chỉ mua thì không thể bị xử lý hình sự.” Đây là cách hiểu chưa đầy đủ.

Pháp luật không chỉ xem xét người trực tiếp tạo ra tài liệu giả mà còn xem xét hành vi của người biết rõ tài liệu là giả nhưng vẫn mua, nhận và sử dụng tài liệu đó.

Do đó, nếu một cá nhân chủ động tìm mua giấy khám sức khỏe giả trên mạng, biết rõ tài liệu không được cấp trên cơ sở khám thực tế nhưng vẫn sử dụng để hoàn thiện hồ sơ hoặc thực hiện một hành vi trái pháp luật, người này vẫn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự nếu hành vi đáp ứng đầy đủ các dấu hiệu cấu thành tội phạm.

Ngược lại, không phải mọi trường hợp có giấy tờ không hợp lệ đều mặc nhiên cấu thành tội phạm. Việc xác định trách nhiệm hình sự phải dựa trên chứng cứ, nhận thức của người thực hiện, mục đích sử dụng và toàn bộ diễn biến của vụ việc.

  1. SỬ DỤNG GIẤY KHÁM SỨC KHỎE GIẢ CÓ THỂ DẪN ĐẾN HẬU QUẢ GÌ?

Ngoài nguy cơ bị xử lý hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, việc sử dụng giấy khám sức khỏe giả còn có thể khiến hồ sơ bị từ chối, kết quả của thủ tục bị ảnh hưởng hoặc phát sinh tranh chấp, trách nhiệm pháp lý liên quan.

Giấy khám sức khỏe giả được sử dụng nhằm che giấu tình trạng sức khỏe, đáp ứng một điều kiện bắt buộc để được cấp chứng chỉ, giấy phép hoặc được tuyển dụng vào vị trí nhất định, tính chất và hậu quả của hành vi có thể được xem xét nghiêm khắc hơn.

Trong trường hợp hành vi sử dụng giấy tờ giả còn nhằm mục đích gian dối để chiếm đoạt tài sản hoặc thu lợi bất chính, tùy thuộc vào hành vi cụ thể, người thực hiện có thể phải chịu trách nhiệm về tội phạm khác ngoài hành vi sử dụng tài liệu giả.

  1. KẾT LUẬN

Một tờ giấy khám sức khỏe giả có thể giúp người sử dụng “rút ngắn” một vài bước thủ tục trong thời gian ngắn, nhưng đồng thời có thể tạo ra rủi ro pháp lý nghiêm trọng nếu được sử dụng để thực hiện hành vi trái pháp luật.

Vì vậy, cá nhân và tổ chức cần chủ động tuân thủ đúng quy định, thực hiện khám sức khỏe tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền, sử dụng giấy khám sức khỏe được cấp đúng trình tự và bảo đảm tính trung thực của hồ sơ.

Đừng vì muốn “lách” một thủ tục mà biến một vi phạm tưởng như nhỏ thành rủi ro trách nhiệm hình sự.